Архива за категоријата: Филм

Филмската критика кај нас не функционира како што би требало, но се обидувам сето тоа да изгледа пристојно, будно следејќи и пишувајќи за случувањата во македонската кинематографија, но и пошироко. Во оваа рубрика со неколку подрубрики ќе прочитате се’ што успеав да проследам во изминатите две декади, откако ја следам Седмата уметност, со напомена дека најголемиот дел од текстовите се интегрален дел од моите две филмски книги, „Филм.мкд“ и „Филмски град“, а дел од нив се објавувани и на веб страните kritika.mk, kinoteka.mk и сл.

Кон Оскаровецот „Една битка по друга“ на Пол Томас Андерсон

Членовите на американската филмска академија отсекогаш љубеле да фаворизираат сѐамерикански филм на кој ќе му ги дадат сите почести. Доколку годината „не се погоди“, можеме да очекуваме и некое изненадување, но оваа година тие имаа џокер во ракавот, бидејќи филмот „Една битка по друга“ на Пол Томас Андерсон содржи сѐ што може да се посака, а притоа да има предзнак „американско“. Овој бизарен акционен трилер кој иако е развлечен и раздолжен по сите напоредници и меридијани, сепак не можете да престанете да го гледате затоа што е мајсторски направен, според сите стандарди на американското меинстрим кино. Филмот мудро ја користи сатирата за да проговори за актуелните состојби во кои живееме, а за пораките што ги носи, во продолжение на текстот.

Читај повеќе

Кон „Сентиментална вредност“ и „Сират“, најдобрите европски филмови во 2025-тата

На 18 јануари напишав: „Синоќа во Берлин беа доделени 38-те европски филмски награди, во прекрасно шоу кое сосема се разликува од оскаровската помпезност и кое уште еднаш не’ потсети дека европскиот филм е автентична приказна што треба да се негува. Во сериозна конкуренција од квалитетни остварувања, апсолутен победник со шест европски статуетки е филмот „Сентиментална вредност“ на Јоаким Трир, филм кој едни го сметаат за преценет, други за ремек-дело, а трети за повторување на она што Бергман сакаше да го постигне во неговите остварувања, што може да се смета и за референца. Во секој случај, филм што треба да се погледне и коментира“.

Тогаш се зачудив како може „Сират“ на Оливие Лаше да биде номиниран речиси во истите категории како и филмот на Трир, а да добие пет европски статуетки само во техничките (кастинг, монтажа, снимател, продукциски и звучен дизајн), но не и во главните категории (најдобар филм, режија, сценарио, актери…)? Решив да направам споредбена анализа, но дури откако ќе го изгледам „Сират“, што конечно деновиве и се случи. И? Размислувањето e на крајот од текстот, а дотаму… дотаму треба да се стигне 😉

Читај повеќе

Монографија „70 години македонски филмски плакат (1952-2022)“

Минатиот петок, на 27 февруари, во Кинотеката на Македонија присуствував на промоцијата на монографијата „70 години македонски филмски плакат 1952-2022“. Кинотеката како издавач го организираше претставувањето на ова значајно дело, но за жал, без присуство на авторите кои фигурираат на корицата од изданието, а не беше присутен ниту најавениот промотор. Во нивно отсуство, на настанот свое обраќање имаа директорот на Кинотеката Бошко Грујоски, како и режисерите Саша Станишиќ и Јане Алтипармаков.

Читај повеќе

Роберт Дивал – незаборавниот THX 138

Вчера светот го одбележа заминувањето на американскиот актер Роберт Дивал. Тоа е оној човек во холивудските филмови кој секогаш е некако во позадина, но со своите перформанси често пати ја „крадеше“ магијата од главните актери. Тој е актер кој се трансформираше во уверлив адвокат на мафијата во легендарниот „Кум“, командантот од Виетнам опседнат со сурфање во „Апокалипса сега“, изговарајќи ја незаборавната реплика „го сакам утринскиот мирис на напалмот“,  и многу други филмски, театарски и телевизиски ликови. Почина во неделата на 95-годишна возраст.

Читај повеќе

Назиф Мујиќ, железото и сребрената мечка

Во четвртокот стартуваше 76-тото издание на „Берлиналето“, кое секогаш е непредвидливо и нуди интересни наслови. Во оваа прилика се потсетуваме на легендарното издание од 2013 година, кога неочекувано наградата за најдобар актер ја доби босанскиот Ром, натуршчикот Назиф Мујиќ, за неговата ролја во филмот „Епизода од животот на собирачот на железо“ од Данис Тановиќ.

Читај повеќе

Не си го продавај, Кољо, чифликот

Кон „Приказната за Силјан“ на Тамара Котевска

По двojната оскаровска номинација за „Медена земја“, сосема очекувано беше режисерката Тамара Котевска да ја продолжи својата приказна во рамките на креативната документаристика и повторно да предизвика внимание не само во регионот, туку и во светски рамки. Во изминатите месеци нејзиното име повторно беше актуелно благодарение на новиот документарен филм „Приказната за Силјан“, кој освои еден куп фестивалски награди и на крајот, за жал, не влезе во најтесната конкуренција за „Оскарот“. Да потсетиме, во меѓувреме од нејзината работилница ја добивме филмуваната верзија на приказната за куклата Амал („Патување пеш“, 2024), а со нетрпение го очекуваме и првиот долгометражен филм на авторката, кој (треба да) е во постпродукциска фаза.

Читај повеќе

Студиото „Бабелсберг“ и музејот во Потсдам

Едно од задолжителните места во распоредот при посетата на Берлин беше германската Кинотека и музејот во нејзините рамки. За жал, таа беше во процес на преселба и реновирање, и единствената алтернатива што остана е посетата на славното студио „Бабелсберг“ надвор од градот. Тоа значеше дека со супер организираниот јавен превоз требаше да се патува 30-40 минути до славното гратче Потсдам, во кое, да потсетиме, во 1945 година, по завршувањето на Втората светска војна, тројцата лидери Сталин, Рузвелт и Черчил ја кроеле судбината на светот. Oттаму студијата се оддалечени 5 километри. Речено-сторено!

Читај повеќе

Бела и Ласло. Ласло и Бела.

Денес, на 70-годишна возраст, почина унгарскиот филмаџија Бела Тар, еден од последните бастиони на европскиот уметнички филм, оној од стар ков. А само пред два месеци, неговиот вечен креативен сопатник, писателот и сценарист на клучните негови остварувања, Ласло Краснахоркаи, ја доби Нобеловата награда за литература. На тој начин, обајцата врвни уметници повторно се споија во една, заедничка приказна, во која триумфот и смртта се двете страни на огледалото. Впрочем, како што тоа постојано го потенцираа и во нивните дела во текот на целата нивна плодна кариера.

Читај повеќе

2025 година во знакот на бројот 3.

Ја ситниме 2025-тата, време е за мала рекапитулација на нештата. Оваа година е во знакот на бројот 3 (три):

– три книги (прва стихозбирка, четврта со филмска есеистика и реиздание на првите три книги);

– три филмски фестивали (2nd Abbas Kiarostami – Berlin, 4th Across the lake – Dojran, 43. Torino film festival)

Читај повеќе

Филмски плакати

Посетата на возбудливиот „Национален музеј на филмот“ во Торино ја заокружуваме со последниот напис од трилогијата, посветен на филмските плакати, и тоа на роденденот на филмската уметност, на 28 декември. Се сеќаваме, на овој датум во 1895 година се случи првата официјална проекција во „Гранд кафе“ во Париз на филмовите на браќата Лимиер, по што светот дефинитивно не остана ист.

Речиси цел еден кат во музејот е резервиран за постерите кои ги најавувале легендарните остварувања, за потоа, како и самите филмови, засекогаш да останат во сеќавањата на филмофилите. Отпечатени на големи формати за да можат посетителите да уживаат во секој нивен детал, навистина беше задоволство да се погледне трудот на дизајнерите, секој со свој автентичен печат во времето во кое живеел и творел. Ја започнуваме прошетката низ филмската историја со помош на филмските плакати, најпрво со единствениот Шарло акробатот, а веднаш по него и незаборавното „камено лице“ на Бастер Китон. Уживајте 😉

Читај повеќе