Во рамките на проектот „Македонски филм. На големо платно“ на Агенцијата за филм, во понеделник, на 11 мај, публиката бесплатно ќе може да проследи четири репрезентативни куси домашни остварувања: „Човекот со чудна навика да ме мава со чадор по глава“ на Вардан Тозија, „Намини бар еднаш“ на Косара Митиќ, „Борба за смрт“ на Елеонора Венинова и „Пепи и Муто“ на Георги Унковски. Се разбира, бесплатно, со почеток во 19 часот!
Агенцијата за филм во рамките на одбележувањето на своето двецениско постоење со подарок за филмофилите – бесплатни проекции на врвни македонски наслови. Секој понеделник „Синеплекс“ стана новото зборно место за сите генерации. Со проекција на „Панкот не е мртов“, „Хомо“,, „Avec L’amour“ и „Господ постои, името и’ е Петрунија“ се направи една ретроспектива на современата македонска кинематографија, а македонскиот филм се врати таму каде што припаѓа – на големото платно.
Филмскиот критичар Игор Анѓелков пред проекциите разговараше со авторите, а овој пат со него ја анализираме важноста на кино-културата и зошто е клучно домашната продукција да комуницира директно со својата публика, значењето на овој проект, но и за состојбата на македонската седма уметност денес…
Во понеделник во 18 часот продолжува иницијативата на Агенцијата за филм македонските оствaрувања да се гледаат онаму кадешто припаѓаат, на големото платно. По минатонеделниот успешен старт со „Панкот не е мртов“, кој прослави 15-годишнина од премиерата, овој пат следи филм од жанрот на креативната документаристика. „Avec L’Amour“, или „Со љубов“ на режисерот Илијa Цветковски е правен токму со неизмерна љубов кон човекот и неговaта страст и посветеност кон пасијата што ја поседува, бидејќи животот e краток и го прават поднослив за живеење оние мали нешта што несебично си ги дозволуваме. А што друго ни преостанува во овој луд, луд свет!?
Своето јубилејно, дводецениско постоење, Агенцијата за филм го зачинува со проектот насловен „Македонски филм. На големо платно“, во чии рамки секој понеделник од 18 часот, во соработка со „Синпелекс“, македонската публика ќе има можност онаму кадешто тоа и треба да се случува, во затемнетата сала и на сребрениот екран, да ги погледне (речиси) сите македонски остварувања кои во изминатите декади ја претставуваа нашата мала, но цврста кинематографија низ светските меридијани. И сето тоа – БЕСПЛАТНО! Ова е одлична можност за публиката од различни генерации, на едно место, да ги доживее македонските остварувања во сиот свој сјај, а потоа да дискутира за нив и да продолжи со дружбата до доцните часови, бидејќи понеделник е таков ден, нема многу содржини низ Скопје, па овој термин е совршена провокација да се излезе со пријателите и БЕСПЛАТНО да се ужива во седмата уметност создадена од домашните филмаџии.
Минатиот петок, на 27 февруари, во Кинотеката на Македонија присуствував на промоцијата на монографијата „70 години македонски филмски плакат 1952-2022“. Кинотеката како издавач го организираше претставувањето на ова значајно дело, но за жал, без присуство на авторите кои фигурираат на корицата од изданието, а не беше присутен ниту најавениот промотор. Во нивно отсуство, на настанот свое обраќање имаа директорот на Кинотеката Бошко Грујоски, како и режисерите Саша Станишиќ и Јане Алтипармаков.
Кон „Приказната за Силјан“ на Тамара Котевска
По двojната оскаровска номинација за „Медена земја“, сосема очекувано беше режисерката Тамара Котевска да ја продолжи својата приказна во рамките на креативната документаристика и повторно да предизвика внимание не само во регионот, туку и во светски рамки. Во изминатите месеци нејзиното име повторно беше актуелно благодарение на новиот документарен филм „Приказната за Силјан“, кој освои еден куп фестивалски награди и на крајот, за жал, не влезе во најтесната конкуренција за „Оскарот“. Да потсетиме, во меѓувреме од нејзината работилница ја добивме филмуваната верзија на приказната за куклата Амал („Патување пеш“, 2024), а со нетрпение го очекуваме и првиот долгометражен филм на авторката, кој (треба да) е во постпродукциска фаза.
Деновиве во домашните кина е актуелен новиот филм „Мајка“ на Теона Стругар Митевска, кој минатиот месец ја отвори втората селекција по важност на венециската Мостра, „Хоризонти“. По поделените одгласи од колегите критичари, и откако во меѓувреме си ја изодува прилично богатата фестивалска агенда ширум светот, филмот може да го погледне и македонската публика.
Розевата овца не’ пречекува пред киното и не’ мами да се сликаме со неа. Чекај, прво да го видиме филмот, велам, па ќе се фотографираме, да не не’ измами! Таа изгледа розево, невино и наивно, но сепак ќе судиме за неа по гледањето на филмот, не паѓајќи во стапицата на многумина околу нас кои се дрзнуваат да го споделат своето мислење пред да погледнат, пред да прочитаат, пред да истражат… Живееме во површни времиња.
И да!!! Имајќи го на ум краткиот филм „Налепница“ со преку 30 фестивалски награди ширум светот, кој сериозно ме помести предизвикувајќи ми солзи на очите во таа последна клучна сцена во која се соочуваат таткото и ќерката, дебитантското остварување на младиот Георги М. Унковски е полн погодок од многу аспекти. Ќе се обидам во продолжение што е можно поедноставно да ги објаснам, како што тој го прави тоа во приказната која навидум е едноставна, а истовремено е и филозофска и длабоко човечна.
На почетокот од годината премиерно се прикажа дебитантското долгометражно остварување на режисерот Ибер Деари насловено „Сите го викаат Реџо“. Во соработка со ко-сценаристот Артин Селмани, авторите успеале да снимат филм кој совршено кореспондира со публиката, вовлекувајќи ја длабоко во приказната облагородена со реалноста што секојдневно ја живееме. „Никој не го напушта домот, освен ако тој не е устата на ајкулата“ е влезниот цитат на Warsan Shire на почетокот од ова двочасовно патување, цитат кој ги поставува темелите на филмското сиже кое се движи од семејна драма до црна комедија.
Чудно е чувството кога гледате македонски филм кој почнува со најава на која фигурираат логоата на „Universal“ и „Focus features“. Копродукцискиот проект зад кој стојат Македонија, Хрватска, Полска, Србија и Косово многу бргу од регионален си доби и светски шмек, откако филмот доби десетина фестивалски награди. За сето ова најзаслужен е македонскиот Австралиец Горан Столевски, кој за само пар години сними три долгометражни остварувања, наметнувајќи се како еден од современите млади режисери на кого треба да се внимава и во иднина. Филмот беше македонски кандидат за „Оскар“.
