Во понеделник, на 14 септември, во рамките на проектот „Македонски филм. На големот платно“, во салата 5 во „Синеплекс“ од 19 часот публиката ќе биде во можност да види три современи документарни филмови од домашни автор(к)и. Влезот, се разбира, е слободен.
Синоќа во главната програма на „Македокс“ се прикажа креативниот документарен филм „Планина“, ко-продукциски проект меѓу Србија, Црна Гора, Словенија и Франција. Филмот на Билјана Туторов и Петар Гломазиќ имав можност да го гледам на мајскиот „MDAG“ фестивал во Полска, и беше во најтесниот круг за „ФИПРЕСЦИ“ наградата. Сепак, со колегите одлучивме таа да отиде во рацете на Сораја за нејзиниот филм „Лисица на розева месечина“ (на програмата на „Македокс“ во вторник), а колегите од другото жири му ја доделија наградата токму на „Планина“, со што ми падна камен од срцето бидејќи правдата беше задоволена. Филмот зад себе веќе стартуваше со голема награда, онаа од главното жири на престижниот „Санденс“ во јануари, а пред некој ден победи и во Сараево, но… тука запираме со наградите, бидејќи треба да дискутираме за големината на животот, бидејќи овој филм е поголем од самиот животец кој го живееме овде, во регионот.
На 32 издание на најзначајниот филмски фестивал во регионот, дебитантското остварување „17“ во режија на Косара Митиќ освои четири награди: “Срцето на Сараево” за најдобра актерка – Ева Костиќ, Специјална награда за промовирање на родовата еднаквост, Cineuropa Prize и наградата од публиката. Филмот „Скејтбордингот не е за девојчиња“ на режисерката Дина Дума, пак, ја освои Special Youth Perspectives Award.
Girls power! 🙂
Третата августовска сесија од проектот „Македонски филм. На големо платно“ на Агенцијата за филм, на 17 август во 19 часот носи блок од четири краткометражни остварувања. На програмата се филмовите „Еклер“ на Марко Ѓоковиќ, „Синиот час“ на Ана Јакимска, „Награда“ на Лидија Мојсовска и „Имиња“ на Јане Спасиќ.
Кога една книжевна класика од осмиот век п.н.е. како Хомеровата „Одисеја“, едно од делата што ги поставија темелите на Западната цивилизација, треба да се екранизира на големото платно, тогаш тоа претставува голем настан за филмската, и воопшто, за уметноста во целост. Не секој се нафаќа на таков голем залак, бидејќи шансите да тропнеш се поголеми отколку да успееш. Низ филмската историја сме биле сведоци на безброј такви примери. Веројатно единственото име кое во моментов беше способно да го стори тоа, без сомнение, е Кристофер Нолан. Момчето кое започна со нискобуџетни зачудни филмови кон крајот на 90-те и почетокот на 2000-те, а продолжи да ја гради својата кариера со еден куп незаборавни остварувања, со „Одисеја“ веројатно стигна до ѕвездените моменти, до својот креативен врв, две години по добивањето на Оскарот. Затоа, пред да се посветиме на актуелниот филм, добро е да се потсетиме на неговиот развоен пат, за да ја доловиме поголемата слика.
Една од најсугестивните филмски кампањи досега долго го најавуваше новиот филм на легендарниот Спилберг, небаре е „Денот-Д“ за човештвото. И многумина поверуваа во тоа, бидејќи јунската премиера одлично се надоврзa на објавувањето на Пентагон на тајните НЛО фајлови. „Стариот пес“ и неговата холивудска екипа отсекогаш биле продолжена рака на системот кој провоцира, дислоцира, го пренасочува вниманието на друг колосек, истовремено давајќи нови насоки и параметри за размислување. Но, за жал, „Ден на разоткривање“ комплетно разочарува. Филм ко филм, нели, но разочарувањето лежи во фактот дека зад него стои токму мистер Стивен, кој во досегашната долга и плодна кариера ретко промашувал. Но ете, и тоа се случи. Старост-лудост!
Анимираниот филм во светски рамки е одамна апсолвирана и етаблирана тема. Македонската кинематографија, пак, има веќе полвековна традиција во овој жанр, благодарение на Дарко Марковиќ и неговата иницијатива за отворање на „Студиото за анимиран филм“ во рамките на „Вардар филм“. Учејќи од најдобриот во регионот, Марковиќ специјализирал анимиран филм во Загреб под директно менторство на Душан Вукотиќ, легендарниот југословенски аниматор кој во 1962 година го освои Оскарот за најдобар краток анимиран филм за остварувањето „Сурогат“. Познатиот Дар-Мар има освоено преку 30 значајни домашни и светски награди за своите анимирани филмови и карикатури, меѓу кои се култните дела како „Граница“, „Стоп“, „Бело топче“ и „Циркус“.
Во рамките на проектот „Македонски филм. На големо платно“ на Агенцијата за филм, во понеделник, на 29 јуни во 19 часот, на програмата се четири кратки домашни остварувања. Новите македонски, но и светски филмаџии, својот занает го печат со снимање на краткометражни остварувања, а потоа, доколку го покажат своето знаење, особено доколку освојуваат награди на фестивалите, добиваат можност и за прв целовечерен филм. Токму овие имиња чии кратки филмови фигурират на програмата в понеделник се вистински доказ за тоа, со исклучок на Апчевска, која снима во моментов.
Деновиве од печат излезе новиот број на списанието за култура, уметност и општествени прашања „Културен живот“ . Се работи за најдоброто периодично издание кај нас кое не го згази времето, туку напротив, два пати годишно продолжи да објавува битни културолошки текстови од различни области, задоволувајќи ги и најистенчените вкусови на читателите. Првиот број на списанието е објавен во далечната 1956 година, и токму затоа, им го честитаме седумдеценискиот јубилеј, со желба уште долго да бидат присутни на сцената.
Деновиве уживам во книгата која ја добив во Варшава од организаторите на филмскиот фестивал „Millenium Docs Against Gravity“, откако им се пожалив дека не можам да најдам ДВДја од филмовите на Кишловски, иако ги има онлајн. Откако се самопрогласив за old-school, на рецепција пред одјавување од хотелот во кој престојував ме чекаше ова прекрасно издание, како убав сувенир и сеќавање на престојот во Варшава. Во него се собрани еден куп сеќавања и анегдоти за ликот и делото на Кшиштоф Кишловски од неговите пријатели, соработници и животни сопатници.
