Бела и Ласло. Ласло и Бела.

Денес, на 70-годишна возраст, почина унгарскиот филмаџија Бела Тар, еден од последните бастиони на европскиот уметнички филм, оној од стар ков. А само пред два месеци, неговиот вечен креативен сопатник, писателот и сценарист на клучните негови остварувања, Ласло Краснахоркаи, ја доби Нобеловата награда за литература. На тој начин, обајцата врвни уметници повторно се споија во една, заедничка приказна, во која триумфот и смртта се двете страни на огледалото. Впрочем, како што тоа постојано го потенцираа и во нивните дела во текот на целата нивна плодна кариера.

Читај повеќе

Торинскиот покров

*покров: sindone (итал), shroud (анг); 1. покривка, покривач; 2. ткаенина, чаршаф со кој се покрива телото на мртовецот (извор: Дигитален речник на македонскиот јазик)

Кога ме селектираа за учество во ФИПРЕСЦИ жирито на филмскиот фестивал во Торино, се израдував што ќе ми се оствари дамнешната желба да ги посетам музејот посветен на торинскиот покров и катедралата „Свети Јован Крстител“ каде се чува оваа надалеку прочуена реликвија. Светот е составен од приказни креирани од човекот, и без разлика дали се тие вистинити или не, без разлика дали сакаме да веруваме во нив или не, сепак е необично привлечно да се чуе и да се биде дел од една прекрасна сторија, а оваа за торинскиот покров дефинитивно е една од најубавите во човековата историја. Се надевам дека приказната што следи ќе предизвика сосема спротивен ефект од онаа за „торинскиот коњ“, која кај славниот германски филозоф Фридрих Ниче предизвикала зачеток на ментален слом. Ви посакувам пријатно патување 😉

Читај повеќе

2025 година во знакот на бројот 3.

Ја ситниме 2025-тата, време е за мала рекапитулација на нештата. Оваа година е во знакот на бројот 3 (три):

– три книги (прва стихозбирка, четврта со филмска есеистика и реиздание на првите три книги);

– три филмски фестивали (2nd Abbas Kiarostami – Berlin, 4th Across the lake – Dojran, 43. Torino film festival)

Читај повеќе

Филмски плакати

Посетата на возбудливиот „Национален музеј на филмот“ во Торино ја заокружуваме со последниот напис од трилогијата, посветен на филмските плакати, и тоа на роденденот на филмската уметност, на 28 декември. Се сеќаваме, на овој датум во 1895 година се случи првата официјална проекција во „Гранд кафе“ во Париз на филмовите на браќата Лимиер, по што светот дефинитивно не остана ист.

Речиси цел еден кат во музејот е резервиран за постерите кои ги најавувале легендарните остварувања, за потоа, како и самите филмови, засекогаш да останат во сеќавањата на филмофилите. Отпечатени на големи формати за да можат посетителите да уживаат во секој нивен детал, навистина беше задоволство да се погледне трудот на дизајнерите, секој со свој автентичен печат во времето во кое живеел и творел. Ја започнуваме прошетката низ филмската историја со помош на филмските плакати, најпрво со единствениот Шарло акробатот, а веднаш по него и незаборавното „камено лице“ на Бастер Китон. Уживајте 😉

Читај повеќе

Прошетка низ филмската историја

Во вториот дел од трилогијата насловена „Посета на Националниот музеј на филмот“ во Торино, се задржуваме на најатрактивниот дел од поставките во срцето на „Антонелијана“, кои ја раскажуваат сто и кусур годишната историја на седмата уметност низ приказни, експонати, сеќавања… Се разбира, најфасцинантен е централниот дел со лифтот кој води угоре до видиковецот, од каде го гледате градот на дланка. Сценографијата наликува на онаа од „Блејдранер“, и навистина е незаборавно барем половина час да си седиш долу и ништо да не правиш, бидејќи се’ околу тебе е осмислено барем за момент да побегнеш во друга (филмска) димензија.

Читај повеќе

Посета на „Националниот музеј на филмот“ во Моле „Антонелијана“

Најпрепознатливата точка во старото градско јадро на Торино е „Антонелијана“. Она што за Париз е Ајфеловата кула, тоа за првиот главен град на обединета Италија е прекрасната кула, во која веќе пар децении е вдомен „Националниот музеј на филмот“, кој привлекува огромно внимание меѓу посетителите. Земјата на Неореализмот секако дека заслужува еден ваков музеј, кој е организатор и на се’ позначајниот Филмски фестивал во Торино, кој годинава, кон крајот на ноември, го имаше своето 43 издание, на кое се појавија еден куп филмски ѕвезди. Затоа, впечатокот е дека присуството на фестивалот на северот од „Чизмата“ беше комплетно во знакот на седмата уметност, чиј врв, се разбира, беше посетата токму на прекрасниот филмски музеј.

Читај повеќе

Рок поезија

кон стихозбирката „Ноември“ од Игор Анѓелков

пишува: Тони Ќосев

На крајот од секоја школска година, класниот раководител доделуваше книги за одличните ученици за прикажаниот успех. Според детската логика, колку подебела книга – толку подобар си бил од другите. Во шесто одделение мене ми доделија една тенка книга. Класниот ме убедуваше дека само јас сум можел да ја разберам. Како да не. За таа книга да ја разберам ми требаа години, предзнаења и знаења, животна зрелост. Насловот на книгата: „Странецот“ – Албер Ками, една од највлијателните книги во 20 век.

Читај повеќе

„Градинарот и смртта“ од Георги Господинов

Книга на годината во Полска според „Gazeta Wyborcza“, книга на годината во Германија според „SWR“, и уште безброј успешни преводи, промоции и рецензии ширум светот во текот на 2025 година… „Градинарот и смртта“ од Георги Господинов, една од најзабележителните објави која веќе фигурира на листите на најуспешни прозни дела за 2025 година, конечно, и на македонски јазик, во превод на Душко Крстевски. Од денес достапна и за домашните читатели во издание, се рабира, на „Или-Или“.

Читај повеќе

Берлинскиот „Столб на победата“

Денес небото над Скопје е прекрасно, посакувам пријатното декемвриско време уште малку да си потрае. А кога станува збор за небото што како заштитничка мрежа надвиснува над некој град, првата асоцијација е антологискиот филм „Небото над Берлин“ на режисерот Вим Вендерс, кој германската метропола засекогаш ја вкотви во аналите на седмата уметност. Во продолжение ќе го посетиме популарниот монумент „Столб на победата“, од кој Вендерсовите ангели го набљудуваа градот.

Читај повеќе

Револуцијата не успеа. Само коњите можат да бидат слободни

Кон „Анатомијата на коњите“ на Даниел Видал Точа, „Фипресци“ лауреат во Торино

На 43-иот Филмски фестивал во Торино, наградата на Интернационалното здружение на филмски критичари „ФИПРЕСЦИ“ отиде во рацете на перуанскиот филм „Анатомијата на коњите“ на сценаристот и режисер Даниел Видал Точе. Жирито во состав Кјара Спањоли Габарди (Италија), Пол Рискер (Англија) и мојата маленкост, одлуката ја образложи на следниот начин:

„Филмот ја одразува неопходната вистина дека револуцијата содржи акција и крвопролевање, но таа е само состојба на умот осудена на неуспех. Ова чувствително истражување на домородната култура оживува преку магичниот реализам, црпејќи од духот на Едвард Мејбриџ. Како дело на визуелна поезија, кое е непропустливо во времето, филмот ни покажува дека она што човекот го поробил е послободно од самото човечко битие“.

Читај повеќе