Поговор, „Крај-пат“

пишува: Оливера Ќорвезироска

Ракописот OFF THE ROAD на Игор Анѓелков, „краткиот роман“ како што си го дефинира самиот автор, е прозен текст по мерка на времево во кое живееме, но и по мерка на моментниот книжевен контекст во Македонија, па и пошироко. Настрана од големите приказни и големите, одамна пробиени и редовно одржувани и обновувани книжевни патишта, OFF THE ROAD си прави своја функционална наративна заобиколница, актуелизарајќи ги малите нешта, личните сообраќајници кои несомнено водат до истата цел – добра книга.

Читај повеќе

Интервју со Билјана Гарванлиева, драматург и режисер

Македонската документаристика во минатото ги испиша своите ѕвездени моменти во домашната кинематографија, неретко освојувајќи многу награди на светските фестивали. По долгогодишно затишје, се појавија неколку интересни млади автори на документарци, кои ветуваат дека малку подзаборавениот жанр повторно ќе се врати на старите патеки. Најсветла точка меѓу нив е драматургот-режисер Билјана Гарванлиева, која, соочувајќи се со неможноста авторски да се реализира во сопствената држава, замина во Германија. Таа со прекрасниот документарен филм „Девојчето со хармоника“ покажа и докажа дека Македонија е плодна почва за изнедрување на одлични филмски раскажувачи во најспецифичниот филмски жанр. Престижната германска награда „Златна Лола“ е вистински доказ за тоа Фотографија: Самир Љума Читај повеќе

„Девојчето што бере тутун“ на Билјана Гарванлиева

Вториот документарен филм на македонската режисерка Билјана Гарванлиева „Девојчето што бере тутун“, посветен на животот на јуруците во Македонија, be{e del od компетитивната селекција на најзначајниот италијански Интернационален фестивал за краток филм Circuito Off, кој се одржуваше во Венеција заклучно до саботата, 4 септември. Филмот на Гарванлиева веќе беше прикажан во Италија на 59. Интернационален филмски фестивал во Тренто, така што неговото учество во Венеција го носи овој филм по втор пат на Апенинскиот полуостров. Читај повеќе

Нови депоа во Кинотеката на Македонија

Во петокот во Кинотеката на Македонија беа отворени новите депоа за чување на националниот фонд на аудиовизуелни добра. Истите се наоѓаат во сутеренот на институцијата и во нив ќе биде сместена националната филмска продукција, која конечно доби адекватен простор за чување и заштита. Во употреба бea пуштени пет разладни комори наменети за чување на националната филмска продукција, негативи и архивски копии, на површина од 100 метри квадратни и капацитет од 12.000 филмски кутии. Со оваа големина ќе биде обезбеден простор за чување материјали во следните 30 години.

Читај повеќе

Кон документарецот „Плати и жени“ на Атанас Георгиев

Документарниот филм “Плати и жени”, пак, беше причина после подолго време да проработи како што треба веројатно нашата најубава и најдобра кино сала, “Милениум” во ГТЦ во Скопје. Иако никогаш исполнето до последното седиште, сепак, киното испиша нова приказна во историјата на домашната кино-прикажувачка дејност, бидејќи никогаш досега еден документарец на редовен кино репертоар не предизвикал толкаво внимание како ова остварување на Атанас Георгиев. Но, и за тоа си има длабока причина, која лежи во провокативноста на самата приказна која авторот ја раскажува на искрен и разбирлив начин.

Читај повеќе

Будење на типичен чешки начин

Кон „Созерцание“ (OCAS JESTERKY aka WINGLESS, 90 мин.) на Иво Трајков
улоги: Давид Швехлик, Карел Зима, Верица Недевска-Трајкова, Магдалена Сидонова

Македонскиот режисер со чешки бекграунд Иво Трајков, професор на ценетата ФАМУ во Прага и почесен амбасадор на македонската култура во Р. Чешка, по адаптацијата на романот на Живко Чинго, „Големата вода“ (2004), се враќа на големото платно со неговото шесто целовечерно остварување насловено „Созерцание“, снимено со чешки пари, но потпомогнато и од македонскиот Филмски фонд. Секако, во меѓувреме да не го заборавиме и авангардниот „Филм“, проект што авторот го снимал со години наназад, а календарски го финишираше во 2007 година.

По затворената претпремиера во октомври минатата година во киното „Милениум“ во Скопје, официјалната светска премиера на филмот се случи на 22 јануари во Прага, каде што, според екипата, реакциите биле и повеќе од позитивни. Конечно, официјалната македонска премиера „Созерцание“ ја доживеа на Скопскиот филмски фестивал, а деновиве (17-26 мај) филмот на Трајков може да го види и пошироката домашна публика на редовни проекции во Кинотеката на Македонија.

Темата на овој филм е борбата на поединецот помеѓу неговата слободна волја и однапред зацртаната судбина, која на крајот резултира со еден вид будење кај главниот лик Јосиф (Давид Швехлик) и на некој начин трасирање на својот пат во (не)извесната иднина, која треба да претставува прочистување од не баш среќното минато. Ваквата филозофска поставеност на нештата од страна на сценаристите Владислав Климент и Алан Смисик, режисерот Трајков ја реализира со ефектни занаетски решенија, во кои доминира на моменти тегобната атмосфера, зачинета со музиката на Зоран Маџиров, како и со прекрасната фотографија на мајсторот Клаус Фуксјегер, кој успеал низ доминантните сини тонови да го наслика романтичниот weltschmerz кај носечкиот карактер. Како момент на провокација може да се смета ликот на ангелот чувар Габриел (Карел Зима), чија присутност понекогаш е одвишна, но сепак клучна за самото сиже, и на крајот на краиштата, тој е единствениот што на моменти ќе ве насмее со своите реакции, со хумор што малку повеќе му недостасува на целиот овој проект.

Она што плени кај „Созерцание“ е неговата непретенциозност и едноставност, нешто што во последно време заборавивме дека постои на филмската лента. Деведесетте минути лесно минуваат низ вас, успевајќи да чепнат пар теми за кои по проекцијата можете да дискутирате со своите пријатели, со фина пијачка покрај вас, секако, што е и една од клучните работи по секоја кинопроекција. На крајот сето тоа ве враќа во некое си убаво минато, во кое типичните чешки филмови предизвикуваа вистински емоции, а секое ново филмско дело е еден вид созерцание, кое потоа долго тлее во вас. Проверете зошто!

(Објавено во „ГЛОБУС“ и во книгата „ФИЛМ.МКД“)

Разговор со Иво Трајков и екипата на филмот „СОЗЕРЦАНИЕ“

Сè започна од прекрасните инсерти што ги добив, со музика од сугестивните „Ентони енд д Џонсон“. За жал, на крајот не успеале да ги добијат правата за користењето на музиката, и истите сцени изгледаа сосема различно во рамките на филмот. Нејсе. По повод светската претпремиера на филмот, во КИЦ во Скопје прес-конференција за новинарите, која ја покривме во „Филмополис“ број 225, и на која беа присутни, покрај Иво Трајков и Верица Недевска-Трајкова, и тогашниот директор на Филмскиот фонд, Дејан Илиев, кој нагласи дека стратегијата е поддржување условно мали филмови со големо срце, алудирајќи на буџетот од 650 илјади евра со кои беше снимен филмот на Трајков. На пресот во Скопје присуствуваше и дел од чешката екипа во филмот: Јиржи Конечни – продуцент, Давид Швехлих – актер, и Клаус Фуксјегер – кинематографер од Австрија. По половина година, официјална кинопремиера на 12. издание на Скопскиот филмски фестивал, кој по кризата што го зафати, се бараше себеси, сместувајќи се моментно во Кинотеката на Македонија. Еве го и официјалниот кавер на таа фестивалска премиерна вечер на „Созерцание“ (или „Патот на Јозеф“, за оние што заборавија) во „Филмополис“ 251. 

Читај повеќе

Кон „Вода и оган“ на Киро Урдин

Премиерата на најновиот филм на Киро Урдин, насловен „Вода и оган“, во кој станува збор за човекот како врховно мислечко битие кое милиони години ја ползува земјата доведувајќи ја до деструкција, се одржa во киното „Фросина“. Базирајќи се врз претходните искуства на авторот со мега проектот „Планетариум“, кој беше сниман долги години низ целиот свет, и уште толку долги години промовиран во земјава и во странство по различни поводи, ова е само капка во морето од животот на овој филм, чие битисување на екраните штотуку претстои. „Вода и оган“ е документарен филм кој излегува од општите постулати на жанрот и се движи по свои сопствени насоки. Впрочем како што вели самиот Урдин, тој како автор, во било кој медиум, секогаш се обидува да работи слободно, непретенциозно и без наметнати правила.   Читај повеќе

Не, Чехов не живее тука!

Кон „Јас сум од Титов Велес“ (I AM FROM TITOV VELES, 102 мин.) на Теона Стругар Митевска

улоги: Лабина Митевска, Ана Костовска, Николина Кујача, Џевдет Јашари, Петер Мусевски


Читај повеќе

Холивудски домат по дождот

Кон „Сенки“ (SHADOWS, 107 мин.) на Милчо Манчевски

улоги: Борче Начев, Весна Станоевска, Сабина ајрула, Филарета Здравковиќ, Диме Илиев, Салаетин Билал, Ратка Радмановиќ  Читај повеќе