Во последниве години, знаејќи кон каде се движи светот наметнувајќи одредени агенди кои мораат да се протнат на голема или мала врата, малку работи ме израдувале во однос на филмската уметност, особено кога се работи за фестивалските награди. Оваа е една од нив!

Кој би рекол дека еден од омилените филмаџии ќе ќари „лав“ во Венеција. But, never say never! Со својата континуирана и посветена работа, Џармуш докажа дека кога ќе останеш свој, на крајот неминовно ќе си дојдат и резултатите. Затоа што тој, како старее, станува се’ подобар и подобар, како црвеното рујно вино. Честитки друже!!!

Синоќа стартуваше новото издание на угледниот филмски фестивал во Торонто, Канада, каде вечерва продолжуваат возбудувањата со веројатно најочекуваната премиера годинава, онаа на филмот „Франц“ на полската режисерка Агњешка Холанд. Се радувам што после три ипол децении некој се нафати да се наврати на приказната за омилениот Франц Кафка, откако во 1991 година Стивен Содерберг сними незаборавно црно-бело ремек-дело со Џереми Ајронс во главната ролја, во кое суптилно се испреплетуваат биографските елементи од животот на писателот со фикцијата од неговите класици како „Процес“, „Замок“ и се разбира, „Америка“.

Синоќа стартуваше 82-то издание на венециската Мостра, со филмот „La Grazia“ на Паоло Сорентино. Програмата “Хоризонти”, пак, ја отвори новиот филм „Мајка” на Теона Митевска. На најстариот филмски фестивал во светот многу славни филмаџии ги претставуваат своите нови проекти, а меѓу нив и големиот руски режисер Александар Сокуров, кој се враќа „дома“, во Венеција, со документарниот филм „Дневникот на режисерот”.

Од 7 до 12 август во Дојран по четврти пат се одржа Фестивалот на балканскиот и медитеранскиот филм „Преку езерото“. Со колегите Христос Пасалис (актер и режисер од Грција) и Теодосија Добријанова (бугарска режисерка и продуцентка) ја имав честа да бидам дел од меѓународното жири кое одлучуваше за фестивалските награди. Официјалната селекција содржеше пет филмови кои доаѓаат од земји кои се дел од медитеранскиот басен, додека селекцијата на краткометражни остварувања содржеше петнаесет наслови.

Во рамките на второто издание на Интернационалниот фестивал на кратки филмови „Абас Кјаростами“, синоќа во официјалната селекција беше прикажано нашето десетминутно остварување насловено „Крстопати“ (Crossroads). Филмот е одговор/реплика на познатиот документарен филм на славниот ирански режисер од 2005 година насловен „Патишта“ (Roads), и ја истражува темата „Во кој момент се вкрстуваат патиштата на авторите од две различни култури?“

Утре започнува второто издание на Интернационалниот фестивал за краток филм „Абас Кјаростами“ во Берлин, посветен на магот на иранската и светската кинематографија, кој во 1997 година ја освои „Златната палма“ во Кан за прекрасниот филм „Вкусот на црешите“.

Викендов беа доделени престижните награди на филмскиот фестивал во Кан, како врв на дванаесетдневното фестивалствување по 78 пат. Една од работите по кое ќе се памети ова издание е старо-новиот манифест на данските Догмe-филмаџии, кој им овозможува на професионалците да ги реализираат своите замисли на еден поинаков, поприроден начин. „Screen daily“ информира дека триесет години по лансирањето на филмското движење „Догмe 95“, пет дански филмски режисери во подем на 17 мај во Кан го лансираа „Догмa 25“, манифестот со кој се обврзуваат на слични строги правила на натуралистичкото филмско творештво со цел „да се зачува оригиналноста на киното и да се создаде филм според негови услови“.

На годинашното 78. издание на филмскиот фестивал во Кан, престижната „Златна палма“ ја освои филмот „Едноставна несреќа“ на режисерот Џафар Панахи. Ова воопшто не е изненадување бидејќи секогаш кога феноменалната иранска кинемтографија има нешто да понуди, тоа вообичаено на крајот станува лауреат. Меѓутоа, во овој текст се осврнуваме на одлуките на колегите од ФИПРЕСКИ, кои речиси секогаш се разликуваат од оние на официјалното жири, откривајќи нови таленти и нови пристапи во филмската уметност. Во продолжение ги претставуваме трите ФИПРЕСКИ лауреати на годинашниот Кан.

За време на престојот на Љубљанскиот филмски фестивал, имав среќа да бидам сместен веднаш спроти Словенечката кинотека. Ме израдува фактот што на мојата листа на посетени кинотеки, по легендарната париска, потоа прашката, унгарската, белградската, загрепската, сплитската… ја додадов и Словенечката кинотека. За задоволството да биде двојно се погрижија фестивалските организатори, кои мастеркласот на легендарниот грчки режисер Коста Гаврас го ставија токму во кинотечната сала, па во ист ден можев да уживам и во предавањето, а потоа и во актуелната изложба посветена на словенечкиот мајстор на подвижните слики, Карпо Година.