Кон романот „Ветрилиште“; пишува: Марија Трифуновска Тасеска

Драг Борис,

Првично, делуваш како обичен човек, ако обичен е нешто што навистина постои. Не знам по кои критериуми би се утврдила обичноста или необичноста кај некој. Дали можеби тоа што си опишан како човек кој живее обичен живот и станува со кукуригањето на петелот, па слуша музика користејќи грамофон и го пие кафето на балконот, те прави само обичен човек? Или тоа што сакаш „обични, секојдневни нешта  – како редење дрва, косење трева, чистење олуци?“

Ако е тоа критериум, тогаш, кој е посебен?

А можеби „обичен“ и „посебен“ се само вишок, или поточно „непотребен, ама пожелен“ луксуз во јазикот како што за тебе се стакленикот и финската сауна. Можеби секој од нас е само човек кој има одбивност кон злото, суетата и површноста на светот. А од другата страна е човекот кој среќата ја наоѓа во тоа што си е доволен сам на себе и е задоволен од постигнатото во животот, како што и ти кажа „за еден живот, тоа е и повеќе од доволно.“

Секој си е свој човек, и обичен и посебен на свој начин. И можеби „секој во себе содржи вселена во која треба да ја најде својата планета“.

А ти Борис, не си само човек. Ти си писател. Писател кој е свесен за својот дар, а уште посвесен за површноста на некои награди зад чие доделување, како што пишуваш, „често седат нереализирани ликови, бескичмењаци и его-манијаци кои не тргнуваат од конструктивна гледна точка“. А сепак, на крајот испаѓа дека наградите иако некогаш се површни, нивната битност се согледува во миг кога некој одлучува веста за наградата да ја сподели дури и со мртвите. Бидејќи не е доволно за тоа да знаат само живите, сакаш да се дознае и подалеку од светот.

Тоа е човечки, како и сите други твои постапки, мисли и чувства. И најверојатно е нормално за еден писател. Како што е нормално и да се чувствуваш „дека никогаш не си бил дел од овој свет, си останал неприспособен, со тоа (не)возможно чувство на (не)припаѓање што отсекогаш си го носел во себе“. Можеби тоа е така бидејќи писателите секогаш се истовремено насекаде, тоа им е основата. А и сите луѓе на светот не можат да речат дека припаѓаат во овој свет, бидејќи тука сме само привремени гости кои секако ќе заминат.

А ти, Борис, на овој свет си писател и човек со брчки и линии. „Линии како вдлабнати реки, кои ја покажуваат твојата љубопитност за знаење, за продлабочување на мислата, за истражување и за широко отворени очи кон светот и она што тој постојано го нуди“.

И покажуваш дека покрај сѐ, си човек кој ѝ пркоси на непослушноста на колената и мускулите на место од животниот пат кога годините се повеќе противник отколку сојузник. И сепак не се предаваш и не се плашиш. Цврсто одлучен, без разлика на препреките од сопственото тело, временската прогноза и „бубата“ која протестира во момент кога не треба, ти Борис, сепак продолжуваш.

И продолжуваш, секогаш одиш напред и не застануваш ни кога ненадејно те туркаат, и не се доведуваш до „ситуација на постојано бивствување дома, каде што можеш да се задушиш од застоеност (на мислите).“ Што всушност е и поентата на животот, одење напред, без разлика што се обидува да те врати назад или да те закопа в место. Секогаш ќе има нешто, ама затоа е битно да се продолжи напред, иако се знае дека тој пат секогаш завршува, со повторно враќање во домот, во вечниот.

Борис, за мене ти си симбол за човек кој го имал луксузот да живее подлабоко, а не само да фучи како брз ветер кој скока од една врз друга обврска како „неограѓаните кои беа во трка по своето парче среќа и задоволство“. Ти си симбол за човек кој го живеел животот онака како што треба, човечки. И доволно е, за еден живот тоа е сѐ што е потребно. Камо сите да ја имаат твојата среќа.

Се будиш, дишеш, зборуваш, чистиш олуци, го загреваш вчерашното гравче, ги посетуваш мртвите, ги гушкаш живите. . . А за целото тоа време – непрестајно твориш. Твориш и создаваш, не со некоја одредена цел, туку онака, оти самото ти доаѓа, од внатре. И го достигнуваш врвот. А врвот воедно е и крајот бидејќи „кога светот ќе го придобиеме, тогаш в гроб ќе се вселиме, каде што се заедно царевите и сиромасите“. Ова ми е омилен цитат бидејќи ја означува смртта на некој поетски начин. И поради ова не се плашиш од неа оти кога ќе дојде, знаеш дека веќе сѐ си добил, сѐ што било за тебе си постигнал и нема ништо натаму за тебе, си изживеал. Некој пократко, некој подолго. Секој добил различни нешта и оставил делови од себеси. Некој освоил поголеми светови, а некој помали, но секој добил доволно колку што треба за себе. А ако тоа не е среќа, тогаш не знам што е.

Борис, мило ми е што те запознав бидејќи успеа да ме насмееш кога проработи гравчето од вчера. И успеа да ме натажиш со разголувањето на повреденото тело на нашиот дом кое најверојатно е во полоша состојба од твоето.

Сѐ направи со само еден ден во твојот живот. Беше како бран кој во еден миг те крева до небото, а во следниот веќе се наоѓав под водата борејќи се за здив од она што го согледував. Бран кој ме прошета секаде: низ дворот, кај бакалот, на ридот, па ја видов лудницата (иако можеби во неа и живееме) и бегалскиот камп во кој беа сите оние кои се „ничии и сечии“, па потоа низ мостот без смисла, по обраснатиот тротоар поради негрижа, до центарот кој се фали само со урнатини и мириса на распад, па до филхармониската сала во која имаше книжевен настан. А иронично, само книжевноста не дојде на ред поради досадни говори и други настапи, па малкуте присутни заборавија и за што е свеченоста, и на крајот наместо книжевен настан испадна дека се одржа пародија, а тоа е состојба во која сите ние долго живееме.

Ти благодарам за физичката прошетка која воедно беше и ментална прошетка низ состојбите на внатрешноста на личноста и надворешноста во која битисува. И не само тоа, туку и ми дозволи целосно да те запознаам како човек кој долго ќе го паметам, а замисли, јас сум личност која многу брзо заборава.

До некое следно видување.

Со љубов, Марија