Своето јубилејно, дводецениско постоење, Агенцијата за филм го зачинува со проектот насловен „Македонски филм. На големо платно“, во чии рамки секој понеделник од 18 часот, во соработка со „Синпелекс“, македонската публика ќе има можност онаму кадешто тоа и треба да се случува, во затемнетата сала и на сребрениот екран, да ги погледне (речиси) сите македонски остварувања кои во изминатите декади ја претставуваа нашата мала, но цврста кинематографија низ светските меридијани. И сето тоа – БЕСПЛАТНО! Ова е одлична можност за публиката од различни генерации, на едно место, да ги доживее македонските остварувања во сиот свој сјај, а потоа да дискутира за нив и да продолжи со дружбата до доцните часови, бидејќи понеделник е таков ден, нема многу содржини низ Скопје, па овој термин е совршена провокација да се излезе со пријателите и БЕСПЛАТНО да се ужива во седмата уметност создадена од домашните филмаџии.

Кон „Приказната за Силјан“ на Тамара Котевска

По двojната оскаровска номинација за „Медена земја“, сосема очекувано беше режисерката Тамара Котевска да ја продолжи својата приказна во рамките на креативната документаристика и повторно да предизвика внимание не само во регионот, туку и во светски рамки. Во изминатите месеци нејзиното име повторно беше актуелно благодарение на новиот документарен филм „Приказната за Силјан“, кој освои еден куп фестивалски награди и на крајот, за жал, не влезе во најтесната конкуренција за „Оскарот“. Да потсетиме, во меѓувреме од нејзината работилница ја добивме филмуваната верзија на приказната за куклата Амал („Патување пеш“, 2024), а со нетрпение го очекуваме и првиот долгометражен филм на авторката, кој (треба да) е во постпродукциска фаза.

„Исчезнатиот“ (2021) е дебитантски филм на тетовскиот режисер Арбен Тачи, кој на големото платно го адаптираше романот „Исчезнатите од Појана“ (1996) на сограѓанинот, писателот Абдулазис Ислами. Книжевноста отсекогаш била една од главните инспирации за седмата уметност, и затоа ова остварување, на некој начин, можеме да го наречеме „книжевен филм“, бидејќи црпи од извориштето на литературата.

Разбудениот писател во доцни години се обидува на хартија да ги пренесе своите чувства за една далечна семејна историја, и инсистирајќи неговата траума да стигне до читателот преку машината за чукање, тој инструмент на човековата еманципација кон кој режисерот како лајтмотив постојано се навраќа, се обликува едно медитативно дело во кое се сретнуваат вината и сеќавањата.

Розевата овца не’ пречекува пред киното и не’ мами да се сликаме со неа. Чекај, прво да го видиме филмот, велам, па ќе се фотографираме, да не не’ измами! Таа изгледа розево, невино и наивно, но сепак ќе судиме за неа по гледањето на филмот, не паѓајќи во стапицата на многумина околу нас кои се дрзнуваат да го споделат своето мислење пред да погледнат, пред да прочитаат, пред да истражат… Живееме во површни времиња.

И да!!! Имајќи го на ум краткиот филм „Налепница“ со преку 30 фестивалски награди ширум светот, кој сериозно ме помести предизвикувајќи ми солзи на очите во таа последна клучна сцена во која се соочуваат таткото и ќерката, дебитантското остварување на младиот Георги М. Унковски е полн погодок од многу аспекти. Ќе се обидам во продолжение што е можно поедноставно да ги објаснам, како што тој го прави тоа во приказната која навидум е едноставна, а истовремено е и филозофска и длабоко човечна.

На почетокот од годината премиерно се прикажа дебитантското долгометражно остварување на режисерот Ибер Деари насловено „Сите го викаат Реџо“. Во соработка со ко-сценаристот Артин Селмани, авторите успеале да снимат филм кој совршено кореспондира со публиката, вовлекувајќи ја длабоко во приказната облагородена со реалноста што секојдневно ја живееме. „Никој не го напушта домот, освен ако тој не е устата на ајкулата“ е влезниот цитат на Warsan Shire на почетокот од ова двочасовно патување, цитат кој ги поставува темелите на филмското сиже кое се движи од семејна драма до црна комедија.

Чудно е чувството кога гледате македонски филм кој почнува со најава на која фигурираат логоата на „Universal“ и „Focus features“. Копродукцискиот проект зад кој стојат Македонија, Хрватска, Полска, Србија и Косово многу бргу од регионален си доби и светски шмек, откако филмот доби десетина фестивалски награди. За сето ова најзаслужен е македонскиот Австралиец Горан Столевски, кој за само пар години сними три долгометражни остварувања, наметнувајќи се како еден од современите млади режисери на кого треба да се внимава и во иднина. Филмот беше македонски кандидат за „Оскар“.

По супер успешната приказна со „Медена земја“ заедно со Љубомир Стефанов, двојната номинација за Оскар и еден куп фестивалски награди, пред режисерката Тамара Котевска е бурната 2024 година која сметам дека ќе и’ припадне во целост. Taa има одличен нов документарен филм „во ракавот“, на кој штотуку му следи интензивна промоција. Светската премиера на „The Walk“ се случи на 9 ноември на фестивал во Њујорк (Doc NYC), а од вечерва почнува и европското патешествие на филмот со премиера на фестивалот во Женева (FIFDH), а веднаш потоа и со пет проекции на фестивалот во Копенхаген (CPH DOX). Затоа велам дека токму оваа година треба да ја покаже и докаже моќта на сликите кои ги содржи ова 80-минутно ремек-дело, кое ги поседува сите елементи потребни за еден ваков проект: актуелност, политичка ангажираност, свесност, сочувство, кревање на свеста за бегалците, кинематичност…