Архива за категоријата: Книжевност

Како долгогодишен ко-сопственик и уредник во ИЛИ-ИЛИ, во оваа рубрика ќе се обидам да го претставам најдоброто во нашето издаваштво, но и интересот како писател за книгите кои ме воодушевиле и оние кои штотуку треба да ги откријам.

„Бесмртност“, Клер Харнер

„Не стој до мојот гроб плачејќи“ е моќна елегија напишана од американската поетеса Клер Харнер (1909-1977), премиерно објавена како „Бесмртност“ во списанието „The Gypsy poetry magazine“ во 1934 година. Оваа песна е напишана за многу краток период и станала утеха за ожалостените по ненадејната смрт на нејзиниот брат.

Читај повеќе

Нови изненадувања за нови поколенија

Поговор кон реизданието на „Писма“ од Игор Исаковски (ИЛИ-ИЛИ, 2026)

Почетокот на последната деценија во 20 век беше катарзичен. Истовремено финишираа 80-те години, кои за многумина на овие, регионални простори беа „рајот на земјата“, со една од најсилните европски музички сцени и генерално безгрижното живеење и патување со црвениот пасош каде и да ви текне, а започнуваа крвавите 90-ти години на Балканот кои ќе го ослободат притаеното зло и за кои, од оваа дистанца, знаеме како ќе завршат – со илјадници невини жртви. Како увертира на босанската приказна, во 1989 година на телевиските екрани, во живо, ја следевме автентичната романска револуција низ улиците на Букурешт, додека во Берлин се рушеше ѕидот како најава на почетокот на крајот на неколкудецениската блоковска „студена војна“ меѓу Истокот и Западот.

Читај повеќе

„Воздух“

во тишината на собата
дишам
во темнината на собата
дишам
и кога облакот
минува низ месечината
темнината влегува во мене
но јас и натаму
гласно дишам
бидејќи знам дека
светилникот во далечината
ќе засјае
посилно од Сонцето

Читај повеќе

„Ја слушам Америка како пее“, Волт Витмен

„Ја слушам Америка како пее“ е песна од американскиот поет Волт Витмен (1819-1892), првпат објавена во стихозбирката „Стракови трева“ од 1860 година. Иако песната е напишана во пресрет на Граѓанската војна, таа претставува визија за Америка како хармонична заедница. Движејќи се од градот кон селото и од копното кон морето, песната ја замислува Америка како место каде што луѓето работат чесно, значајно и задоволувачко – и ја слават таа работа низ песна. Америка произлегува од работата на овие многубројни и разновидни индивидуални луѓе, а нивната работа се спојува за да формира кохерентна целина. На овој начин, според описот на песната, Америка е нација каде што индивидуалноста и единството се избалансирани, при што секое го создава и зајакнува она другото.

Читај повеќе

Реиздание на „Писма“ од Игор Исаковски

Почитувани,

Со радост го најавувам реизданието на „Писма“, првата прозна објава на Игор Исаковски од 1991 година, книгата која е една од главните „виновници“ да почнам и да продолжам да пишувам. „Писма“ и понатаму останува најскопската книга што сум ја прочитал досега.

Читај повеќе

„Кога ќе остариш“, Вилијам Батлер Јејтс

„Кога ќе остариш“ е лирска песна од ирскиот поет Вилијам Батлер Јејтс (1865-1939), првпат објавена во 1893 година како дел од неговата стихозбирка „Розата“. Се смета за обраќање до ирската револуционерка Мод Гон, кон која Јејтс имал длабока, невозвратена љубов. Песната ги истражува темите за минливоста на времето и на физичката убавина, како и трајноста на вистинската љубов. Поетот ја замолува саканата да се замисли себеси во поодминати години, размислувајќи за минатите додворувачи. Додека многумина биле привлечени од нејзината младешка убавина, поетот нагласува дека го сакал нејзиното „внатрешно јас“ и мудроста што доаѓа со возраста. Песната е базирана врз францускиот сонет на Пјер де Ронсард (1524-1585).

Читај повеќе

„108×108“ на Весна Крмпотиќ

Не знам дали знаете, но на полиците во „ИЛИ-ИЛИ“ може да се најде примерок од официјално најголемата стихозбирка во светот. Се работи за поетската книга „108×108“ на славната писателка и преведувачка Весна Крмпотиќ, објавена од загрепскиот издавач „Профил интернационал“ во 2006 година во тираж од 1000 примероци.

Читај повеќе

Патувањето и трансформацијата на една песна

Неодамна на своите профили на социјалните медиуми, ДПМ ја сподели песната „Улиште“ од стихозбирката „Ноември“, која е дел од конкурсот за годишните награди. Aвторот ја избра таа песна затоа што е единствената која опфаќа период на зреење од три децении. Овој текст низ (само)анализа ќе се обиде да ги долови патувањето на една песна низ времето, односно, трансформацијата од „цел“ во „улиште“.

Читај повеќе

Реј Бредбери за (не)читањето

Славниот американски писател Реј Бредбери еднаш изјави: „Не мора да горите книги за да уништите една култура. Само натерајте ги луѓето да престанат да ги читаат“.

Читај повеќе

Сонет 66, Вилијам Шекспир

Tired with all these, for restful death I cry,
As to behold desert a beggar born,
And needy nothing trimm’d in jollity,
And purest faith unhappily forsworn,
And gilded honour shamefully misplaced,
And maiden virtue rudely strumpeted,
And right perfection wrongfully disgraced,
And strength by limping sway disabled
And art made tongue-tied by authority,
And folly, doctor-like, controlling skill,
And simple truth miscalled simplicity,
And captive good attending captain ill:
Tired with all these, from these would I be gone,
Save that, to die, I leave my love alone.

Читај повеќе